درمان جوش و آکنه؛ بهترین روش برای انواع جوش
جوش و آکنه از شایع‌ترین مشکلات پوستی هستند و خیلی از افراد در دوره‌ای از زندگی، چه در نوجوانی و چه در بزرگسالی، با آن‌ها درگیر می‌شوند. بعضی جوش‌ها فقط به صورت چند دانه پراکنده ظاهر می‌شوند، اما بعضی دیگر مداوم، ملتهب، دردناک یا حتی عمیق هستند و می‌توانند روی ظاهر پوست و اعتماد به نفس فرد تأثیر بگذارند.
نکته مهم این است که همه جوش‌ها به یک روش درمان نمی‌شوند. درمان جوش سر سیاه با جوش چرکی، زیر پوستی، چانه یا آکنه‌های شدید متفاوت است و انتخاب روش مناسب به نوع جوش، شدت آن، میزان التهاب و شرایط پوست بستگی دارد.
در این مطلب، راه‌های درمان انواع جوش را به صورت کاربردی بررسی می‌کنیم؛ از درمان جوش‌های سر سیاه، زیر پوستی و چرکی گرفته تا جوش چانه و بدن. همچنین با روش‌های درمان متناسب با شدت آکنه، مراقبت‌های خانگی، درمان‌های پزشکی و نکات مهمی که می‌توانند به کنترل بهتر جوش و پیشگیری از لک و اسکار کمک کنند آشنا می‌شوید.
درمان جوش صورت با توجه به نوع آکنه
همه جوش‌ها به یک روش درمان نمی‌شوند و انتخاب روش مناسب تا حد زیادی به نوع ضایعه و شدت آن بستگی دارد. جدول زیر کمک می‌کند در یک نگاه مسیر کلی درمان انواع جوش را بشناسید.
| نوع جوش | ظاهر جوش | علت بروز جوش | روش درمان جوش |
|---|---|---|---|
| جوش سر سیاه | نقاط تیره با منافذ باز | تجمع چربی و سلول‌های مرده در منافذ | سالیسیلیک اسید یا رتینوئیدهای موضعی |
| جوش سر سفید | برجستگی‌های کوچک سفید یا همرنگ پوست | بسته شدن کامل منافذ | رتینوئیدهای موضعی و ترکیبات ضدکومدون |
| جوش پاپول | برجستگی قرمز و ملتهب بدون چرک | التهاب منافذ مسدودشده | بنزوئیل پراکساید، رتینوئید موضعی یا آزلائیک اسید |
| جوش پاسچول | جوش قرمز با سر سفید یا زرد | التهاب بیشتر فولیکول و تجمع چرک | بنزوئیل پراکساید و در موارد شدیدتر درمان دارویی با نظر پزشک |
| جوش ندولار | توده سفت، عمیق و دردناک | التهاب عمیق فولیکول | درمان تخصصی و در صورت نیاز داروهای خوراکی |
| جوش کیستیک | جوش بزرگ، عمیق و بسیار دردناک | التهاب شدید در لایه‌های عمقی پوست | مراجعه به متخصص؛ در موارد شدید ممکن است ایزوترتینوئین تجویز شود |
| جوش هورمونی | بیشتر در چانه و خط فک و معمولاً عودکننده | نوسانات هورمونی و افزایش فعالیت غدد چربی | رژیم غذایی، درمان موضعی و در بعضی زنان درمان هورمونی تحت نظر پزشک |
برای درمان جوش از کجا شروع کنیم؟
قبل از انتخاب کرم، ژل یا هر محصول ضد جوش، باید مشخص کنید دقیقاً با چه نوع جوشی روبه‌رو هستید و شدت آن چقدر است. بسیاری از درمان‌های ناموفق زمانی اتفاق می‌افتند که فرد بدون توجه به نوع آکنه، چند محصول مختلف را امتحان می‌کند و انتظار دارد همه جوش‌ها به یک روش پاسخ دهند.
برای شروع، به این چند مورد توجه کنید:
- نوع جوش: سر سیاه، سر سفید، زیر پوستی، قرمز و ملتهب، چرکی یا عمیق و دردناک
- تعداد و شدت جوش‌ها: چند جوش پراکنده یا تعداد زیادی ضایعه در بخش‌های مختلف پوست
- محل ایجاد جوش: صورت، چانه و فک، سینه، کمر یا سایر قسمت‌های بدن
- مدت و میزان تکرار: جوش‌های گاه به گاه یا آکنه‌ای که مرتب عود می‌کند
- وجود لک یا اسکار: باقی ماندن تیرگی، فرورفتگی یا جای زخم بعد از بهبود جوش
- پاسخ به درمان‌های قبلی: اینکه قبلاً چه ترکیباتی استفاده کرده‌اید و پوست چه واکنشی به آن‌ها نشان داده است
برای مثال، اگر بیشتر با جوش‌های سر سیاه و سر سفید مواجه هستید، درمان‌هایی که به باز ماندن منافذ کمک می‌کنند اهمیت بیشتری دارند. در مقابل، برای جوش‌های قرمز و چرکی باید التهاب نیز کنترل شود. جوش‌های بزرگ، عمیق و دردناک هم معمولاً نیاز به توجه بیشتری دارند؛ چون احتمال باقی ماندن اسکار در آن‌ها بالاتر است.
اگر برای انتخاب روش درمان، ابتدا نیاز دارید نوع آکنه خود را بهتر تشخیص دهید، پیشنهاد می‌کنیم مطلب انواع جوش را مطالعه کنید؛ در این راهنما، انواع جوش صورت و بدن، تفاوت ظاهری آن‌ها و ویژگی‌های هر نوع آکنه به‌صورت کامل بررسی شده است.
درمان جوش بر اساس شدت آکنه
شدت آکنه مشخص می‌کند که درمان را می‌توان با محصولات موضعی شروع کرد یا بهتر است از همان ابتدا از پزشک کمک گرفت. به‌طور کلی، هرچه تعداد جوش‌های التهابی بیشتر باشد، ضایعات عمیق‌تر باشند یا احتمال ایجاد اسکار افزایش پیدا کند، نیاز به درمان تخصصی بیشتر می‌شود.
آکنه خفیف
در آکنه خفیف معمولاً تعداد جوش‌ها محدود است و بیشتر به شکل جوش‌های سر سیاه، س رسفید یا چند جوش کوچک التهابی دیده می‌شوند. در این مرحله معمولاً می‌توان درمان را با یک روتین ساده شروع کرد. بسته به نوع جوش، ترکیباتی مانند سالیسیلیک اسید، بنزوئیل پراکساید، آزلائیک اسید یا رتینوئیدهای موضعی می‌توانند در برنامه درمانی قرار بگیرند.
نکته مهم این است که لازم نیست چند ماده فعال را همزمان وارد روتین کنید. انتخاب یک درمان متناسب با مشکل اصلی پوست و استفاده منظم از آن، معمولاً منطقی‌تر از تغییر مداوم محصولات است.
آکنه متوسط
در آکنه متوسط، تعداد جوش‌های قرمز و چرکی بیشتر است و ممکن است بخش وسیع‌تری از صورت یا بدن درگیر شود. این جوش‌ها معمولاً ماندگارتر هستند و احتمال ایجاد لک بعد از التهاب نیز بیشتر می‌شود. در این شرایط ممکن است ترکیب چند درمان موضعی لازم باشد. در این شرایط ممکن است ترکیب چند درمان موضعی لازم باشد و بسته به شدت، گستردگی و پاسخ پوست، پزشک در بعضی افراد درمان خوراکی مانند آنتی‌بیوتیک را نیز برای مدت مشخص به برنامه اضافه کند.
آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی برای آکنه نباید خودسرانه یا برای مدت طولانی مصرف شوند. برای کاهش احتمال مقاومت میکروبی، معمولاً همراه با درمان‌های موضعی مانند بنزوئیل پراکساید استفاده می‌شوند. اگر آکنه متوسط پس از یک دوره درمان مناسب همچنان کنترل نشده باشد، بهتر است درمان دوباره ارزیابی شود؛ ادامه دادن یک روش بی‌اثر برای ماه‌ها معمولاً فایده‌ای ندارد.
آکنه شدید
آکنه شدید بیشتر با جوش‌های عمیق، ندول‌ها و کیست‌های دردناک همراه است. این نوع آکنه نسبت به جوش‌های سطحی احتمال بیشتری برای باقی گذاشتن اسکار دارد و بهتر است درمان آن به تعویق نیفتد. در این مرحله محصولات بدون نسخه به‌تنهایی اغلب کافی نیستند. متخصص پوست ممکن است با توجه به وضعیت فرد از درمان‌های موضعی و خوراکی استفاده کند.
یکی از گزینه‌هایی که برای بعضی موارد شدید یا مقاوم در نظر گرفته می‌شود ایزوترتینوئین خوراکی است. این دارو می‌تواند در آکنه شدید بسیار موثر باشد، اما به دلیل عوارض احتمالی و محدودیت‌های مهم، به‌خصوص در بارداری، فقط باید تحت نظر پزشک متخصص مصرف شود.
درمان جوش زیر پوستی
روش درمان جوش زیر پوستی به شکل و شدت آن بستگی دارد. اگر جوش‌ها به صورت برجستگی‌های کوچک و بدون التهاب دیده می‌شوند، معمولاً باید روی باز ماندن منافذ و جلوگیری از تشکیل ضایعات جدید تمرکز کرد. در این شرایط، استفاده منظم از محصولات غیرکومدون‌زا و ترکیباتی مانند سالیسیلیک اسید یا رتینوئیدهای موضعی می‌تواند به مرور ناهمواری‌های پوست را کاهش دهد.
لایه برداری نیز می‌تواند بخشی از این روند باشد، اما لایه‌برداری بیشتر لزوماً نتیجه بهتری ایجاد نمی‌کند. استفاده همزمان از چند اسید، اسکراب‌های زبر یا محصولات بسیار خشک‌کننده ممکن است پوست را تحریک کند و ادامه درمان را دشوارتر سازد. بهتر است یک محصول درمانی متناسب با پوست انتخاب شود و برای مشاهده اثر آن زمان کافی در نظر گرفته شود.
اما اگر جوش زیر پوستی بزرگ، سفت و دردناک است، با یک منافذ بسته ساده روبه رو نیستیم. این نوع جوش‌ها در عمق بیشتری از پوست قرار دارند و درمان‌های سطحی ممکن است برای آن‌ها کافی نباشند. به‌خصوص زمانی که جوش‌های عمیق مرتب تکرار می‌شوند یا بعد از بهبود جای فرورفته باقی می‌گذارند، مراجعه به متخصص پوست اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
به طور خلاصه، برای جوش‌های زیرپوستی ریز می‌توان درمان موضعی و یک روتین منظم را شروع کرد؛ اما جوش‌های عمیق، دردناک و ماندگار بهتر است از ابتدا جدی‌تر بررسی شوند.
درمان جوش سر سیاه
برای درمان جوش سر سیاه باید کاری کرد که منافذ کمتر مسدود شوند و چربی و سلول‌های مرده دوباره داخل آن‌ها تجمع پیدا نکنند. به همین دلیل، فشار دادن جوش‌ها یا استفاده مکرر از چسب بینی ممکن است ظاهر پوست را موقتاً بهتر کند، اما مانع برگشت آن‌ها نمی‌شود.
در جوش‌های سر سیاه خفیف می‌توانید درمان را این‌طور شروع کنید:
- صورت را با یک شوینده صورت ملایم و غیر خشک کننده بشویید.
- از یک محصول حاوی سالیسیلیک اسید چند بار در هفته استفاده کنید تا تجمع مواد داخل منافذ کمتر شود.
- اگر پوست دچار خشکی یا کشیدگی شد، یک مرطوب‌کننده سبک و غیرکومدون‌زا به روتین اضافه کنید.
- از اسکراب زبر و تخلیه مکرر منافذ خودداری کنید؛ این روش‌ها از تشکیل دوباره جوش جلوگیری نمی‌کنند.
اگر جوش‌های سر سیاه مداوم هستند یا همراه با تعداد زیادی جوش سر سفید دیده می‌شوند، رتینوئید موضعی مانند آداپالن می‌تواند گزینه موثرتری باشد. این ترکیب معمولاً شب‌ها به مقدار کم روی ناحیه مستعد جوش استفاده می‌شود و بهتر است در شروع، مصرف آن تدریجی باشد تا پوست فرصت سازگاری داشته باشد.
درمان جوش چرکی
جوش‌های چرکی معمولاً با قرمزی، التهاب و گاهی درد همراه‌اند و اگر مرتب تکرار شوند، می‌توانند لک یا جای جوش هم باقی بگذارند. برای کنترل آن‌ها، هدف فقط خشک کردن سطح جوش نیست؛ باید التهاب کاهش پیدا کند و روند ایجاد ضایعات جدید هم کنترل شود.
اگر تعداد جوش‌ها کم و محدود است، می‌توانید مراقبت را ساده نگه دارید:
- پوست را با شوینده ملایم تمیز کنید و از شستشوی بیش از حد پرهیز کنید.
- برای جوش‌های التهابی، محصولات حاوی بنزوئیل پراکساید می‌توانند کمک‌کننده باشند.
- اگر جوش به سطح پوست نزدیک شده، پچ هیدروکلوئید می‌تواند ترشحات سطحی را جذب کند و تماس دست با جوش را کمتر کند.
- برای کاهش موقت قرمزی و تورم، کمپرس سرد کوتاه‌مدت می‌تواند مفید باشد.
فشار دادن یا سوراخ کردن جوش چرکی معمولاً نتیجه خوبی ندارد و می‌تواند التهاب را بیشتر کند. حتی اگر ظاهر جوش خیلی سریع بهتر شود، بهبود کامل التهاب داخل پوست زمان می‌برد و معمولاً طی چند روز اتفاق می‌افتد، نه چند دقیقه.
درمان جوش چانه و فک
جوش‌های چانه و خط فک معمولاً به شکل جوش‌های قرمز و ملتهب، زیرپوستی یا حتی ضایعات عمیق و دردناک دیده می‌شوند. حتماً شما هم شنیده‌اید که می‌گویند «جوش چانه یعنی مشکل کبد» یا از روی محل جوش می‌توان فهمید کدام عضو بدن مشکل دارد؛ اما چنین ارتباط مستقیمی از نظر علمی قابل اتکا نیست. محل ایجاد جوش به‌تنهایی برای تشخیص بیماری‌های داخلی کافی نیست.
در عوض، جوش‌های مکرر در قسمت پایین صورت، به‌خصوص چانه و فک، در بعضی افراد می‌توانند با تغییرات هورمونی ارتباط داشته باشند. این الگو در زنان شایع‌تر است و ممکن است نزدیک قاعدگی تشدید شود یا به شکل جوش‌های عمیق و دردناک برگردد. با این حال، هر جوش چانه‌ای هورمونی نیست؛ منافذ بسته، التهاب، محصولات کومدون زا یا حتی اصلاح و موهای زیر پوستی هم می‌توانند در این ناحیه نقش داشته باشند.
برای درمان، باید شکل جوش‌ها را در نظر گرفت:
جوش‌های سر سیاه، سر سفید و ریز
در این حالت هدف اصلی باز نگه داشتن منافذ و جلوگیری از تشکیل کومدون‌های جدید است. رتینوئیدهای موضعی مثل آداپالن و در بعضی افراد سالیسیلیک اسید می‌توانند در این مسیر کمک‌کننده باشند.
جوش‌های قرمز و ملتهب
این نوع جوش‌ها علاوه بر انسداد منافذ، التهاب هم دارند. آزلائیک اسید و بنزوئیل پراکساید از گزینه‌های رایج هستند و اگر پوست همزمان مستعد لک بعد از جوش باشد، آزلائیک اسید می‌تواند انتخاب کاربردی‌تری باشد. نیاسینامید هم می‌تواند به عنوان ترکیب مکمل برای کاهش التهاب و کنترل بهتر چربی پوست وارد روتین شود.
جوش‌های عمیق و مکرر چانه و فک
اگر این جوش‌ها در دوره‌های مشخصی عود می‌کنند یا الگوی هورمونی دارند، بهتر است علت زمینه‌ای بررسی شود. در بعضی زنان، متخصص پوست ممکن است درمان‌های هورمونی مثل اسپیرونولاکتون یا برخی قرص‌های ضد بارداری ترکیبی را در نظر بگیرد.
درمان جوش بدن، کمر و سینه
جوش‌های بدن بیشتر در نواحی‌ای مثل کمر، سینه و شانه‌ها دیده می‌شوند و به دلیل وسعت این قسمت‌ها، درمان آن‌ها کمی با جوش‌های صورت متفاوت است. برای نتیجه بهتر، محصول درمانی باید به‌صورت منظم روی کل ناحیه مستعد جوش استفاده شود، نه اینکه فقط روی دانه‌هایی که همان لحظه دیده می‌شوند تمرکز کنیم.
شوینده‌های بدن حاوی ترکیبات ضدآکنه مانند بنزوئیل پراکساید یا سالیسیلیک اسید می‌توانند برای جوش‌های خفیف کمر، سینه و شانه‌ها مناسب باشند. این محصولات به کاهش چربی اضافی، انسداد منافذ و التهاب کمک می‌کنند و برای استفاده روی نواحی وسیع بدن کاربردی‌اند. بهتر است طبق دستور مصرف استفاده شوند و در صورت ایجاد خشکی یا تحریک، دفعات مصرف کاهش پیدا کند.
برای قسمت‌هایی مثل پشت و کمر که دسترسی به آن‌ها سخت‌تر است، اسپری ضد جوش بدن کاربرد بیشتری دارد. اسپری به شما اجازه می‌دهد محصول را یکنواخت‌تر روی ناحیه پخش کنید و برای استفاده روزانه هم راحت‌تر است. اگر پوست مستعد خشکی است، بهتر است از فرمول‌هایی استفاده کنید که علاوه بر کنترل جوش، پوست را بیش از حد خشک نکنند.
در کنار محصولات درمانی، چند نکته ساده هم می‌تواند نتیجه را بهتر کند:
- بعد از ورزش یا تعریق زیاد، لباس خیس را سریع عوض کنید.
- نرم‌کننده و ماسک مو را طوری آبکشی کنید که روی کمر و شانه باقی نماند.
- از لباس‌های خیلی تنگ و اصطکاک مداوم روی ناحیه جوش‌دار پرهیز کنید.
- از لیف زبر و اسکراب شدید روی جوش‌های بدن استفاده نکنید.
درمان پزشکی جوش و اسکار آکنه
در کنار درمان‌های موضعی و دارویی، بعضی روش‌های پزشکی می‌توانند برای کنترل آکنه یا درمان ضایعات خاص به کار بروند. البته همه این روش‌ها برای یک هدف استفاده نمی‌شوند؛ بعضی روی جوش فعال اثر دارند و بعضی بیشتر برای زمانی مناسب‌اند که آکنه کنترل شده و لک یا اسکار باقی مانده است.
تخلیه تخصصی جوش
اگر جوش‌های سر سیاه و سر سفید مقاوم باشند، متخصص پوست می‌تواند با ابزار استریل آن‌ها را تخلیه کند. این روش محتویات منافذ بسته را خارج می‌کند، اما از تشکیل دوباره جوش جلوگیری نمی‌کند؛ بنابراین معمولاً در کنار درمان اصلی آکنه انجام می‌شود.
برای جوش‌های بزرگ، عمیق و دردناک نیز در بعضی شرایط پزشک می‌تواند تخلیه پزشکی انجام دهد. این کار با فشار دادن یا تخلیه جوش در خانه تفاوت دارد و باید در شرایط استریل انجام شود تا احتمال آسیب، عفونت و اسکار کمتر شود.
تزریق داخل جوش های کیستی
برای یک جوش کیستی یا ندول بسیار بزرگ و دردناک، متخصص پوست ممکن است مقدار کمی کورتیکواستروئید را مستقیماً داخل ضایعه تزریق کند. این روش می‌تواند التهاب، درد و اندازه جوش را در مدت کوتاه‌تری کاهش دهد و احتمال ایجاد اسکار را نیز کمتر کند. تزریق داخل ضایعه برای درمان تعداد زیادی جوش استفاده نمی‌شود و بیشتر برای چند جوش عمیق و بسیار ملتهب کاربرد دارد.
لایه برداری شیمیایی
در پیلینگ شیمیایی از اسیدهایی با غلظت و شرایط کنترل‌شده برای برداشتن بخشی از سلول‌های سطحی پوست و کاهش انسداد منافذ استفاده می‌شود. پیلینگ شیمیایی در بعضی افراد می‌تواند به عنوان درمان کمکی آکنه استفاده شود، اما جایگزین درمان‌های اصلی آکنه نیست و اثربخشی آن به نوع آکنه، ماده مورد استفاده و شرایط پوست بستگی دارد نوع اسید، غلظت و تعداد جلسات باید متناسب با نوع پوست انتخاب شود؛ چون پیلینگ نامناسب یا بیش از حد می‌تواند باعث التهاب، تحریک و حتی افزایش لک شود.
میکرونیدلینگ و لیزر برای جای جوش
میکرونیدلینگ و بسیاری از لیزرهای بازسازی پوست بیشتر برای درمان اسکار و جای باقی‌مانده از آکنه کاربرد دارند تا درمان خود جوش فعال. این روش‌ها با تحریک بازسازی پوست و تولید کلاژن می‌توانند ظاهر بعضی اسکارهای فرورفته را بهتر کنند. اگر هنوز جوش‌های چرکی، کیستی یا التهاب فعال زیادی روی پوست وجود دارد، معمولاً ابتدا آکنه کنترل می‌شود و بعد سراغ درمان جای جوش می‌رویم. نوع اسکار نیز اهمیت دارد؛ چون درمان یک اسکار فرورفته با لک تیره یا اسکار برجسته یکسان نیست.
روش‌هایی مانند میکرودرم ابریژن یا پاکسازی‌های معمول پوستی نیز نباید جای درمان اصلی آکنه را بگیرند. این روش‌ها ممکن است ظاهر و بافت سطحی پوست را در بعضی افراد بهتر کنند، اما برای آکنه التهابی یا شدید درمان کافی محسوب نمی‌شوند.
درمان جوش دوران بلوغ در دختران و پسران
جوش‌های دوران بلوغ معمولاً به‌دلیل تغییرات هورمونی و افزایش ترشح چربی پوست ایجاد می‌شوند و بیشتر روی صورت، پیشانی، سینه و پشت دیده می‌شوند. برای درمان این جوش‌ها، استفاده از محصولات ضد جوش حاوی سالیسیلیک اسید برای منافذ بسته و جوش‌های سرسیاه و بنزوئیل پراکساید برای جوش‌های قرمز و التهابی می‌تواند موثر باشد. بهتر است از دستکاری و تخلیه جوش‌ها خودداری شود و محصولات مراقبتی سبک و غیرکومدون‌زا انتخاب شوند. داشتن رژیم غذایی متعادل هم می‌تواند به سلامت عمومی پوست کمک کند، اما حذف یک ماده غذایی خاص به‌تنهایی درمان آکنه محسوب نمی‌شود. اگر جوش‌ها زیاد، دردناک، چرکی یا در حال باقی گذاشتن اسکار هستند، بهتر است برای بررسی و شروع درمان مناسب به متخصص پوست مراجعه شود.
درمان خانگی جوش صورت
برای کاهش جوش صورت در خانه می‌توان از بعضی روش‌های ساده مانند یخ، چای سبز، کمپرس گرم و ژل آلوئه ورا کمک گرفت. این روش‌ها ممکن است التهاب و قرمزی جوش را کمتر کنند، اما جایگزین درمان تخصصی آکنه‌های شدید یا مداوم نیستند.
یخ برای کاهش التهاب و قرمزی جوش
یکی از ساده‌ترین روش‌های خانگی برای آرام کردن جوش قرمز و متورم، استفاده از کمپرس سرد یا یخ است. سرما می‌تواند به‌طور موقت التهاب، درد و تورم جوش را کاهش دهد. چند تکه یخ را داخل یک پارچه تمیز بپیچید و برای مدت کوتاهی روی جوش قرار دهید. یخ را مستقیماً و برای مدت طولانی روی پوست نگذارید.
چای سبز برای آرام کردن پوست جوش‌دار
چای سبز حاوی ترکیبات آنتی اکسیدانی و ضد التهابی است و ممکن است به کاهش التهاب و چربی پوست کمک کند. البته بیشتر مطالعات روی عصاره استاندارد چای سبز انجام شده است. برای استفاده خانگی، چای سبز را بدون شکر دم کنید و پس از خنک شدن با یک پد تمیز برای چند دقیقه روی پوست بزنید. در پوست‌های حساس ابتدا روی بخش کوچکی تست شود.
کمپرس گرم برای جوش‌های زیرپوستی و دردناک
کمپرس گرم ممکن است به کاهش ناراحتی بعضی جوش‌ها کمک کند، اما جوش‌های زیرپوستی عمیق و دردناک معمولاً با کمپرس درمان نمی‌شوند و نباید بعد از گرم‌کردن، جوش را فشار داد یا تخلیه کرد.
ژل آلوئه‌ورا برای تسکین پوست
آلوئه‌ورا به دلیل خاصیت آرام‌بخش و ضدالتهابی خود می‌تواند به کاهش قرمزی، سوزش و تحریک پوست کمک کند. بااین‌حال، به‌تنهایی درمان قطعی آکنه محسوب نمی‌شود. بهتر است از ژل خالص و بدون عطر و الکل استفاده کنید و در صورت ایجاد خارش، سوزش یا قرمزی مصرف آن را متوقف کنید.
برای درمان خانگی جوش چه چیزهایی را روی صورت نزنیم؟
در درمان خانگی جوش صورت باید به این نکته توجه داشت که هر ماده طبیعی یا در دسترسی برای پوست جوش‌دار مناسب نیست. استفاده از خمیردندان، آبلیمو، جوش‌شیرین، سیر، الکل و سرکه غلیظ روی جوش می‌تواند باعث خشکی شدید، سوزش، التهاب و آسیب به سد دفاعی پوست شود و در برخی افراد احتمال باقی ماندن قرمزی و لک بعد از جوش را افزایش دهد.
تغذیه چه تاثیری در درمان جوش دارد؟
تغذیه به تنهایی نمی‌تواند آکنه را درمان کند، اما در بعضی افراد روی شدت جوش‌ها اثر می‌گذارد. برای مثال، مصرف زیاد خوراکی‌های شیرین، نوشیدنی‌های قندی و کربوهیدرات‌های تصفیه شده ممکن است باعث تشدید آکنه شود؛ به همین دلیل بهتر است این مواد در رژیم روزانه محدودتر شوند. در کنار این موضوع، برخی افراد بعد از مصرف شیر گاو متوجه بیشتر شدن جوش‌ها می‌شوند، اما این ارتباط برای همه یکسان نیست و نیازی به حذف کامل لبنیات وجود ندارد. بهتر است به واکنش پوست خود توجه کنید و اگر یک ماده غذایی مشخص به‌طور مداوم باعث تشدید جوش‌ها می‌شود، مصرف آن را کمتر کنید.
در مجموع، داشتن یک رژیم غذایی متعادل با سبزیجات، حبوبات، غلات کامل و منابع مناسب پروتئین می‌تواند در کنار درمان اصلی به حفظ سلامت پوست کمک کند.
اشتباهات رایج در درمان جوش
گاهی درمان مناسب انتخاب شده، اما نحوه استفاده باعث می‌شود نتیجه خوبی دیده نشود. یکی از رایج‌ترین اشتباهات، تغییر مداوم محصولات است؛ درمان آکنه معمولاً به زمان نیاز دارد و نتیجه آن نباید بعد از چند روز قضاوت شود. بسیاری از برنامه‌های درمانی بعد از چند هفته شروع به اثرگذاری می‌کنند و معمولاً حدود ۱۲ هفته بعد نیاز به ارزیابی مجدد دارند.
موارد زیر هم می‌توانند روند درمان را مختل کنند:
- استفاده همزمان از چند ماده فعال قوی و تحریک پوست
- مصرف مقدار بیشتر محصول با تصور اثرگذاری سریع‌تر
- قطع درمان به محض کمتر شدن چند جوش
- استفاده از محصولات چرب و کومدون‌زا در کنار درمان
- دستکاری و تخلیه مداوم جوش‌ها
- استفاده از نسخه یا داروی فرد دیگری
اگر پوست بعد از شروع درمان دچار قرمزی، سوزش یا پوسته ریزی شدید شد، بهتر است به‌جای اضافه کردن محصول جدید، روتین دوباره بررسی شود. درمان موثر آکنه باید علاوه بر کنترل جوش، قابل ادامه دادن هم باشد.
نتیجه گیری
درمان جوش زمانی نتیجه بهتری می‌دهد که بر اساس نوع جوش، شدت آکنه و شرایط پوست انتخاب شود. جوش‌های سرسیاه، زیرپوستی، چرکی، چانه و بدن هرکدام مسیر درمان متفاوتی دارند و استفاده از یک محصول واحد برای همه آن‌ها معمولاً نتیجه مناسبی ایجاد نمی‌کند. در موارد خفیف می‌توان با درمان‌های موضعی مناسب و مراقبت منظم پوست، جوش‌ها را کنترل کرد؛ اما آکنه‌های عمیق، دردناک، گسترده یا مستعد اسکار نیاز به بررسی دقیق‌تر و گاهی درمان دارویی یا پزشکی دارند. مهم‌ترین نکته این است که درمان را زود رها نکنید و اگر بعد از یک دوره مناسب بهبودی دیده نشد، به‌جای تغییر مداوم محصولات، برای انتخاب مسیر مناسب‌تر به متخصص پوست مراجعه کنید. در نهایت، هدف درمان آکنه فقط از بین بردن جوش‌های فعلی نیست؛ بلکه باید تعداد جوش‌های جدید کمتر شود، التهاب کنترل شود و احتمال باقی ماندن لک و اسکار نیز کاهش پیدا کند.
چه زمانی برای درمان جوش به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر جوش‌ها خفیف و محدود باشند، معمولاً می‌توان درمان را با محصولات موضعی شروع کرد؛ اما در بعضی شرایط بهتر است درمان را به تعویق نیندازید و به متخصص پوست مراجعه کنید. مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:
- جوش‌های عمیق، کیستی یا بسیار دردناک دارید.
- آکنه روی صورت، سینه یا کمر گسترده شده است.
- بعد از جوش‌ها اسکار، فرورفتگی یا جای دائمی باقی می‌ماند.
- جوش‌ها مرتب عود می‌کنند و با درمان‌های قبلی کنترل نشده‌اند.
- بعد از یک دوره منظم درمان، بهبود قابل توجهی دیده نمی‌شود.
- جوش‌ها به‌طور ناگهانی شدید شده‌اند.
- جوش‌های چانه و فک همراه با نشانه‌هایی هستند که احتمال الگوی هورمونی را مطرح می‌کنند.
مراجعه زودتر به متخصص پوست، به‌خصوص در آکنه‌های شدید و مستعد اسکار، می‌تواند به انتخاب درمان مناسب‌تر و کاهش احتمال باقی ماندن جای جوش کمک کند.
تجربه شما چیست؟
شما برای درمان جوش چه روشی را امتحان کرده‌اید و از کدام روش نتیجه بهتری گرفته‌اید؟ اگر تجربه‌ای از محصولات ضدجوش، درمان‌های دارویی یا روش‌های پزشکی دارید، تجربه خود را در بخش نظرات با دیگران به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
آیا در زمان درمان جوش می‌توان آرایش کرد؟
بله، اما بهتر است از محصولات آرایشی سبک، فاقد چربی و غیرکومدون‌زا استفاده شود و آرایش قبل از خواب کاملاً پاک شود.
آیا ضد آفتاب باعث بیشتر شدن جوش می‌شود؟
ضدآفتاب به‌طور ذاتی باعث آکنه نمی‌شود، اما بعضی فرمول‌های سنگین یا نامناسب ممکن است در پوست مستعد جوش باعث بسته شدن منافذ یا تشدید جوش شوند. بهتر است از ضدآفتاب‌های سبک و غیرکومدون‌زا استفاده شود.
آیا در دوران بارداری می‌توان درمان ضد جوش را ادامه داد؟
همه درمان‌های آکنه در بارداری قابل استفاده نیستند. ایزوترتینوئین، اسپیرونولاکتون و رتینوئیدهای موضعی مانند آداپالن و ترتینوئین در این دوران نباید مصرف شوند و بهتر است درمان با پزشک بررسی شود.
آیا پاکسازی پوست می‌تواند جوش را درمان کند؟
پاکسازی می‌تواند به تخلیه بعضی کومدون‌ها و تمیز شدن سطح پوست کمک کند، اما درمان اصلی آکنه محسوب نمی‌شود و به‌تنهایی جلوی تشکیل جوش‌های جدید را نمی‌گیرد.
تایید شده توسط دیجی‌کالا